ఆసక్తితో ఆరంభం – దుర్వార్తతో అంతం

పొగాకు మానండి – ప్రపంచాన్ని కాపాడండి
మే 31 నో టొబాకో డే

(డా. ఎన్. కలీల్, హైదరాబాద్)

పొగకట్ట కాళ్లపైన నడవదు,

జీవితపు దీపాన్ని ఆర్పుతుంది.

ఒక నిమిషం మజా కోసం తాగితే,

ఒక యుగం బాధలే మిగులుతాయి.

నిన్ను కాదు – నీ ఇంటినీ క‌లుషితం చేస్తుంది,

పిల్లల చిరునవ్వుల్ని పొగలో మింగేస్తుంది.

పొగాకు కాదు – ప్రాణమే ముద్దు,

నీ శ్వాసే నీకు జీవదానం!

ఉత్సుకత కొద్దీ ఊరిస్తుంది.

ఉబలాటం కొద్దీ ఆకర్షిస్తుంది.

క్రమంగా అలవాటుగా మారుతుంది.

అవును… 

పొగ తాగడం ముందు ఆసక్తితోనే ఆరంభవుతుంది …

సరే… మనిషి సంతోషంగా ఉండాలంటే ముందుగా కావల్సింది మంచి ఆరోగ్యం. అందుకే ‘ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం’ అని అంటారు. అయితే కొంతమంది విధివశాత్తు ఆ భాగ్యానికి నోచుకోలేక పోతుంటే, మరి కొంతమంది దానిని చేజేతులారా దూరం చేసికొంటున్నారు. ఈ రెండవ కోవకి చెందిన వారిగా ధూమపాన ప్రియుల్ని పేర్కొనవచ్చు. పొగాకు పొగని చుట్ట, బీడీ, సిగరెట్‌ లాంటి ఏ రూపంలో పీల్చినప్పటికీ అది ధూమపానమే అవుతుంది. పొగతాగడం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదని మనలో చాలా మందికి తెలుసు. అయినప్పటికీ నేటి సమాజంలో పొగతాగేవారి సంఖ్య ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. పేదలు-సంపన్నలు, యువకులు-వృద్ధులు అనే తారతమ్యం లేకుండా చాలా మందిలో ఈ ధూమపానం అలవాటు ఏదో ఒక రూపంలో కన్పిస్తూనే ఉంటుంది. పొగ పీల్చడం వల్ల రక్తపోటు, క్యాన్సర్‌, అల్సర్‌ వంటి వ్యాధులు సంభవిస్తాయని ‘ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ’ పదే పదే హెచ్చరిస్తున్నా, ధూమపాన ప్రియులు ఖాతరు చేయడం లేదు. అలాగే ‘పొగతాగడం ఆరోగ్యానికి హానికరం’ అని సిగరెట్‌ పెట్టెల మీద ముద్రించే ప్రభుత్వం వారి చట్టపరమైన హెచ్చరికలను సైతం పెడచెవిని పెడుతున్నారు. పొగాకు వినియోగం భారత్‌లో కొంతమేర తగ్గినప్పటికీ ఇంకా 120 మిలియన్ల మంది దాకాధూమపానం చేసేవారున్నారు. మన దేశంలో పట్టణాలకంటే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పొగతాగే అలవాటు ఎక్కువ.

ప్రాణాంతకమైన పొగాకు ఉత్పత్తుల వాడకం వల్ల క్యాన్సర్‌, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు తదితర జబ్బులతో ఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా8 మిలియన్ల మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. మన దేశంలో 1మిలియన్‌ కంటే ఎక్కువ మంది మరణిస్తున్నట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ధూమపా నాన్ని గురించి శాస్త్రజ్ఞులు నిశిత పరిశోధనలు గావించి, కొన్ని నగ్న సత్యాలు కనుగొన్నారు. పొగతాగడం వల్ల బ్రోంకైటీస్‌, ఆస్తమా, రక్తపోటు, గుండెనొప్పి, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌, గొంతు క్యాన్సర్‌ వంటి వ్యాధులు సంభవిస్తాయని నిర్ధారించారు. పొగాకు పొగలో దాదాపు 4వేల రసాయనిక విష పదార్ధాలున్నట్లు శాస్త్రజ్ఞుల అంచనా! భారత్‌లో నోటి క్యాన్సర్‌ మరణాల్లో 90 శాతం పొగాకును సేవించడం వల్లే సంభవిస్తున్నాయని ‘జాతీయ పొగాకు నియంత్రణ మండలి’ పేర్కొంది. గుండెనొప్పి వల్ల సంభవించే మరణాల్లో 45 శాతం కేవలం ధూమపానం వల్లేనని ‘హార్ట్‌కేర్‌ ఫౌండేషన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా’ వెల్లడించింది. అలాగే ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌తో చనిపోయే ప్రతి 10 మందిలో 9 మంది పొగతాగడం వల్లే క్యాన్సర్‌ బారినపడి చనిపోతున్నట్లు అధ్యయనాల్లో తేలింది. ధూమపానం వల్ల పొగ తాగని వారికి కూడా అనేక అనర్థాలు సంభవిస్తున్నాయి. పొగతాగేవారి పక్కన పొగతాగని వారుంటే మామూలు ధూమపానంవల్ల వచ్చే వ్యాధులన్నీ వీరికి కూడా వస్తాయని వైద్యులు అంటున్నారు.సెకండ్‌ హ్యాండ్ పొగ ఇతరుల ఆరోగ్యానికి ఎంతో హాని కలిగిస్తుందనీ, తద్వారా వారికి ప్రమాదకరమైన ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌ వంటి వ్యాధులు సోకుతున్నాయని వాషింగ్టన్‌ లోని ‘ప్రపంచ రక్షక సంస్థ’ పేర్కొంది. గత అయిదేళ్ళు కరోనా మహమ్మారి పెను భూతంలా ప్రపంచాన్నంతటినీ వెంటాడింది. భారత్‌లో కోవిడ్ ఉద్ధృతంగా వ్యాపించి ప్రజల ఆరోగ్యాలను, ప్రాణాలను హరించి వేసింది. ఆ విపత్కర పరిస్థితులలో ధూమపాన ప్రియులు ఎక్కువగా కరోనా బారినపడి, ఊపిరితిత్తులు దెబ్బతిని మృత్యువాత పడ్డారు.

ప్రతి సంవత్సరం మే 31వ తేదీను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఆధ్వర్యంలో ప్రపంచ పొగాకు నిరోధక దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. ఈ దినోత్సవ ఉద్దేశ్యం పొగాకు వాడకాన్ని తగ్గించడం, దాని వల్ల కలిగే ఆరోగ్య నష్టాలపై ప్రజలలో అవగాహన పెంచడం. 1987లో WHO ఈ దినోత్సవాన్ని మొదలుపెట్టింది. తొలిసారి 1988లో ఏప్రిల్ 7న జరుపుకున్నారు. తరువాత దీనిని ప్రతి సంవత్సరం మే 31న జరిపేందుకు నిర్ణయించారు. దీని ప్రధాన లక్ష్యం – పొగాకు వాడకం వల్ల వచ్చే ప్రమాదాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలకు తెలియజేయడం.

ప్రతి సంవత్సరం WHO ఒక ప్రత్యేక థీమ్‌ను ప్రకటిస్తుంది. కొన్ని ఉదాహరణలు:

2020 – యువతను పొగాకు కంపెనీల బహిరంగ వ్యూహాల నుండి రక్షించడం

2021 – “ఉద్యమించండి – మానండి”

2022 – “పర్యావరణానికి పొగాకు ముప్పు”

2023 – “పొగాకు కంటే ఆహారం ముఖ్యం”

2024 – పిల్లల్ని పొగాకు పరిశ్రమల హస్తక్షేపం నుండి రక్షించండి

2025 – “Unmasking the Appeal” ఇది పొగాకు మరియు నికోటిన్ పరిశ్రమల చాకచక్యమైన వ్యూహాలపై కేంద్రీకరించింది. ఈ పరిశ్రమలు ఆకర్షణీయమైన ప్యాకేజింగ్, నాటకీయ పదార్థాలు మరియు డిజిటల్ మార్కెటింగ్ వ్యూహాలను ఉపయోగించి యువతను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి మరియు పొగాకు వినియోగాన్ని కొనసాగించడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. ఈ మోసపూరిత కొలమానాలను బయటకు తీసి, WHO భవిష్యత్తు తరాలను రక్షించడానికి మరియు బలమైన నియంత్రణ చర్యలను ప్రోత్సహించడానికి లక్ష్యం కలిగి ఉంది.

పొగాకు వల్ల కలిగే హానికర ప్రభావాలు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం 80 లక్షల మందికి పైగా పొగాకు వాడకం వల్ల మరణిస్తున్నారు. వీరిలో సుమారు 13 లక్షల మంది పరోక్షంగా, అంటే రెండవ హస్త ధూమపానం (passive smoking) వల్ల మరణిస్తున్నారు.

పొగాకు వలన కలిగే రోగాలు:

ఊపిరితిత్తుల కాన్సర్, నోటి, గొంతు కాన్సర్, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, స్ట్రోక్ (మెదడు రక్తస్రావం), శ్వాసకోశ వ్యాధులు, గర్భిణీ స్త్రీలకు మరియు శిశువులకు సమస్యలు

పర్యావరణానికి పొగాకు వల్ల నష్టం

పొగాకు పండించేందుకు అడవులను నరికించటం, భారీగా నీటి వాడకం, రసాయనాల వినియోగం, సిగరెట్ మిగతా భాగాలను పర్యావరణంలో వేయడం వంటివి తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం 4.5 ట్రిలియన్ సిగరెట్ బుట్టలు పారవేస్తున్నారు. ఇవి పూర్తిగా కరుగడానికి సంవత్సరాలు పడతాయి.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీసుకుంటున్న చర్యలు:

పొగాకు ఉత్పత్తులపై అధిక పన్నులు వేయడం, బహిరంగ ప్రదేశాలలో పొగతాగడంపై నిషేధం, ప్రచారాల్లో పొగాకు ప్రకటనలు నిషేధించడం, చికిత్సా సేవల ద్వారా మానేందుకు మద్దతు ఇవ్వడం, సిగరెట్ ప్యాకెట్ పై హెచ్చరికల చిత్రాలు ముద్రించడం, వ్యక్తిగత, సామూహిక కృషి అవసరం

ప్రభుత్వ చర్యలతో పాటు, మన బాధ్యత కూడా ఉంది:

ప్రజల పాత్ర:

ధూమపానం మానేందుకు కృషి చేయాలి

ధూమపానానికి వ్యతిరేకంగా అవగాహన కార్యక్రమాలలో పాల్గొనాలి

చిన్న పిల్లలకు, యువతకు మంచి ఆదర్శంగా ఉండాలి

ధూమపానం చేసే వారిని సహాయం చేసి, నషేఅభిముఖంగా మారే మార్గం చూపాలి

ప్రభుత్వ బాధ్యత:

ధూమపానం మరియు పొగాకు ఉత్పత్తులపై నియంత్రణ

ధూమపాన విపణిపై పన్నులు, నియమాలు

విద్యా సంస్థలలో, ప్రజా స్థలాలలో పొగాకు ఉత్పత్తుల వినియోగంపై నిషేధం

రోగ నిర్ధారణ, చికిత్సకు సౌకర్యాల ఏర్పాట్లు

పొగాకు మానేందుకు మార్గాలు:

నికోటిన్ థెరపీ (చీరు, గమ్మీ, ప్లాస్టర్ ద్వారా),

వైద్యుల సహాయం తీసుకోవడం

కౌన్సిలింగ్

మొబైల్ యాప్స్, హెల్ప్‌లైన్లు ద్వారా మద్దతు పొందడం

పూర్తి నిషేధం అవసరం:

పొగాకు ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన కేంద్రం ధూమ పానాన్ని దేశవ్యాప్తంగా బహిరంగ ప్రదేశాలలో నిషేధిస్తూ 2008లోచట్టం చేసింది. అయితే చట్ట నిబంధనలు నిర్దిష్టంగా అమలుకాకపోవడంతో, ప్రజల్లో అవగాహన కొరవడి ఆశించిన ఫలితాలు లభించడం లేదు. ప్రస్తుతం రైళ్ళు, బస్సులలో పొగతాగడంపై నిషేధం సాధ్యమైంది. ఇతరత్రా బహిరంగ ప్రదేశాలలో మాత్రందీని పీడ పూర్తిగా విరగడ కాలేదు. ముఖ్యంగా టీ స్టాల్స్‌ దగ్గర, రోడ్లువెంబడి బహిరంగ ధూమపానం విచ్చలవిడిగా కొనసాగుతూనే ఉంది. మనిషి తెలిసి చేసే ఈ పొరపాటు వల్ల వాళ్ళ ఆరోగ్యంతో పాటు పర్యావరణానికీ నష్టం వాటిల్లుతోంది. తీవ్ర అనర్థాలను తెచ్చిపెడుతున్న ధూమపాన నిషేధానికి ప్రభుత్వాలు మరింత పకడ్బందీగా చర్యలు చేపట్టాలి. ‘బహిరంగ ధూమపాన నిషేధ చట్టంలోని నిబంధనల్ని కట్టదిట్టంగా అమలుచేసి, కనీసం పొగతాగనివారి ఆరోగ్యాలకైనా రక్షణ కల్పించాలి.చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిన వారిని కఠినంగా శిక్షించాలి. నేడుచలన చిత్రాలు, టీవీ సీరియళ్ళలో ఒకప్రక్క నటులు దర్జాగా సిగరెట్లు కాల్చే దృశ్యాలు ప్రదర్శిస్తూ, మరోప్రక్క చిన్నచిన్న అక్షరాలతో ‘పొగతాగడం ఆరోగ్యానికి హానికరం’ అంటూ చూపిం చడం విచిత్రంగా ఉంటోంది. అలాగే సిగరెట్‌ పెట్టెలపై ముద్రించే ధూమపానం ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరం’ అనే హెచ్చరిక ప్రకటన కూడా మొక్కుబడి చర్యగానే మిగిలి పోతోంది. పొగాకు చేసే హాని అంతా ఇంతా కాదు. ధూమపానాన్ని కట్టడి చేయడానికి ప్రభుత్వాలు చిత్తశుద్ధితో ప్రయత్నించకుండా, ఏటా కొత్త కొత్త పొగాకు ఉత్పత్తులను చేస్తూ ధనార్జనలో పోటీ పడుతున్నాయి. పొగాకు ఉత్పత్తిలో భారత్‌ ప్రపంచంలో 3వ స్థానంలో ఉంది. ప్రజల ప్రాణాల్ని హరించేస్తున్న ధూమపానానికి అడ్డుకట్ట వేయాలంటే ప్రభుత్వం పొగాకు ఉత్పత్తులను పూర్తిగా నిర్మూలించడం ఒక్కటే మార్గం. అయితే మన దేశంలో పొగాకు పండించే రైతులు, దాని ఉత్పత్తులపై ఆధారపడిన కూలీలు, చిన్న తరహా వ్యాపారులు, బీడీ కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కల్పించాలి. దేశ ప్రగతి ప్రజల ఆరోగ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుందన్నది వాస్తవం. అయితే ఆ ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడవలసిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంటుందనేది కూడా అంతే సత్యం. కనుక ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని నాశనం చేస్తున్న పొగాకు వాడకాన్నిపూర్తిగా నిషేధించడం ఎంతైనా ఆవశ్యకం. ప్రభుత్వ చర్యలతో పాటు ప్రజలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కూడా దీని నిర్మూలనకు పాటుపడాలి. ధూమపానం వల్ల తమ ఆరోగ్యాలు, పక్కవారి ఆరోగ్యాలు పాడవటమేగాక, ధూమపానం చేసేవారికి ఆర్థికపర ఖర్చులు కూడా పెరుగుతాయనేది నిర్వివాదాంశం. ‘ప్రివెన్ష్‌న్‌ ఈజ్‌ బెటర్‌ దేన్‌ క్యూర్‌’ అన్నారు. అంచేత ఈ ధూమపానం అలవాటుకి స్వస్తి పలికి, ఆరోగ్య లక్ష్య సాధనకై ధూమపాన ప్రియులు కూడా కృషి చేయాలి.

ప్రపంచ పొగాకు నిరోధక దినోత్సవం మనకు ఒక గుర్తు – పొగాకు వాడకం జీవితాన్ని నాశనం చేస్తుంది. ఇది ఒక వ్యక్తిగత సమస్య మాత్రమే కాదు, సామాజిక మరియు పర్యావరణ సమస్య కూడా. మనం కలిసికట్టుగా పని చేస్తే ధూమపానం లేని ప్రపంచం సాధ్యం. ఆరోగ్యంగా, శుభ్రమైన భవిష్యత్తు కోసం ఈరోజు మీరు చేసే చిన్న నిర్ణయం గొప్ప మార్పుకు నాంది అవుతుంది.  ప్రపంచ ధూమపానం నిరోధక దినోత్సవం మనకు గుర్తు చేస్తుంది – ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం మన చేతుల్లోనే ఉంది. ధూమపానం మానుకొని ఆరోగ్యవంతమైన జీవన శైలిని అలవరచుకుందాం. “పొగాకు కు గుడ్‌బై చెబుదాం, జీవితం లో హాయిగా ముందుకెళ్దాం.”

చివరిగా…..

నీ చేతిలోనే మార్పు

పొగాకు కాదు ప్రాణానికి తోడు

ఇది విషం, ఆశల కొండను కదలు

మన చేతిలోనే ఆరోగ్య మార్గం

వదిలే క్షణం మొదటి విజయం..

ఒక్క అడుగు ముందుకేసే మనం,

ఇంకెంతో మందికి మార్గదర్శకం.

ప్రపంచం పిలుస్తోంది – విను !

పొగాకు లేని భవిష్యత్తు చక్కనమే మాకు దిక్సూచి !!

మన టుడే (Today) లోనే టుమారో (Tomorrow) మొదలవుతుంది.

చివరగా మాట ఒక్కటే మనది –

పొగాకు జాడను ఇకనైనా మరిచెయ్ మిత్రుడా !!!

(Author is a pharmacy specialist)