భారత్కు శాపమా? వరమా?
(నవీన్ పెద్దాడ)
అమెరికా వెళ్లాలనుకునే భారతీయ టెకీలకు ఇది పిడుగులాంటి వార్త. డొనాల్డ్ ట్రంప్ సర్కార్ హెచ్-1బీ వీసా నిబంధనలను సమూలంగా మార్చేసింది. వీసా ఫీజును ఏకంగా లక్ష డాలర్లకు పెంచుతూ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. సెప్టెంబర్ 21, 2025 నుంచి ఈ కొత్త రుసుము అమల్లోకి వస్తుంది. ఈ నిర్ణయం భారత ఐటీ పరిశ్రమను, అమెరికా కలలు కంటున్న లక్షలాది మంది నిపుణులను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేయనుంది.
ఐటీ కంపెనీలకు పెను భారం
ట్రంప్ నిర్ణయం భారత ఐటీ కంపెనీల బిజినెస్ మోడల్ ను దెబ్బతీస్తుంది. అమెరికాలోని హెచ్-1బీ వీసాదారుల్లో 70 శాతానికి పైగా భారతీయులే ఉన్నారు. టీసీఎస్, ఇన్ఫోసిస్, విప్రో లాంటి సంస్థలు ఈ వీసాలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడతాయి. ఇప్పటివరకు కొన్ని వేల డాలర్లు ఉన్న ఫీజు ఇప్పుడు లక్ష డాలర్లకు చేరింది. ఇది దాదాపు 22 రెట్ల పెరుగుదల.
ఒక ఉద్యోగికి ఏటా లక్ష డాలర్లు ఫీజు చెల్లించడం కంపెనీలకు తలకు మించిన భారంగా మారుతుంది. ముఖ్యంగా జూనియర్, మధ్య స్థాయి ఉద్యోగులను అమెరికాకు పంపడం దాదాపు అసాధ్యం. కొత్తగా హెచ్-1బీ వీసా పొందే ఉద్యోగి సగటు వార్షిక జీతం సుమారు 97,000 డాలర్లు. ఇప్పుడు ఫీజే లక్ష డాలర్లు దాటడంతో కంపెనీలు పునరాలోచనలో పడక తప్పదు. అమెరికా పౌరులకే ఉద్యోగాలు దక్కాలనే ఉద్దేశంతోనే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ట్రంప్ సర్కార్ చెబుతోంది.
విద్యార్థులు, పర్యాటకులపైనా ప్రభావం
ఇప్పటికే అమెరికా ఇతర వీసా ఫీజులను కూడా పెంచింది. ఏప్రిల్ 1, 2024 నుంచి హెచ్-1బీ దరఖాస్తు ఫీజు 460 డాలర్ల నుంచి 780 డాలర్లకు పెరిగింది. కంపెనీ బదిలీలపై వెళ్లే ఎల్-1 వీసా ఫీజు 460 డాలర్ల నుంచి 1,385 డాలర్లకు చేరింది. విద్యార్థి, పర్యాటక వీసాల ప్రాసెసింగ్ ఫీజులు కూడా 160 డాలర్ల నుంచి 185 డాలర్లకు పెరిగాయి. దీనికి తోడు, భవిష్యత్తులో 250 డాలర్ల ‘వీసా ఇంటిగ్రిటీ ఫీజు’ కూడా రానుంది. ఈ పరిణామాలతో భారతీయ విద్యార్థులు, పర్యాటకులపై ఆర్థిక భారం బాగా పెరిగింది. విద్యార్థి వీసాల జారీ ఇప్పటికే 27% తగ్గినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
భారత్కు “బ్రెయిన్ గెయిన్” అవకాశం
ఈ కఠిన నిర్ణయాలు భారత్కు మేలు చేస్తాయనే వాదన బలంగా వినిపిస్తోంది. దశాబ్దాలుగా మన దేశాన్ని పట్టిపీడిస్తున్న ‘బ్రెయిన్ డ్రెయిన్’ (ప్రతిభావంతుల వలస) ఆగిపోతుందని నిపుణులు అంటున్నారు. అమెరికా అవకాశాలు తగ్గడంతో, మన నిపుణులు దేశంలోనే ఉండిపోతారు. ఇది ‘బ్రెయిన్ గెయిన్’ (ప్రతిభావంతుల పునరాగమనం)కు దారితీస్తుంది.
నీతి ఆయోగ్ మాజీ సీఈఓ అమితాబ్ కాంత్ ఇదే అభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు. “ట్రంప్ నిర్ణయం అమెరికా ఆవిష్కరణలను అడ్డుకుని, భారత ఆవిష్కరణలను వేగవంతం చేస్తుంది” అని ఆయన అన్నారు. అమెరికా వెళ్లలేకపోయిన నిపుణులు ఇక్కడే స్టార్టప్లు పెట్టవచ్చు. దేశీయ టెక్ పరిశ్రమకు ఇది కొత్త ఊపునిస్తుంది. విదేశాల నుంచి తిరిగి వచ్చేవారు తమతో పాటు కొత్త సాంకేతికత, పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు తీసుకువస్తారు.
ఈ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకోవాలంటే భారత్ కూడా సిద్ధంగా ఉండాలి. తిరిగి వచ్చే నిపుణులకు అనువైన వాతావరణం కల్పించాలి. వారికి మంచి అవకాశాలు, ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వాలి. అప్పుడే ఈ సవాలును భారత్ ఒక సువర్ణావకాశంగా మార్చుకోగలదు.
(వ్యాస రచయిత సీనియర్ జర్నలిస్ట్)