కారణాలు – నివారణపై ప్రత్యేక వ్యాసం
(డాక్టర్ ఎన్. ఖలీల్)
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆరోగ్య సమస్యలన్నిటిలో ప్రముఖంగా పరిగణించబడే సమస్యల్లో “ఊబకాయం” ప్రధానంగా మారుతోంది. ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తిగత సమస్య కాదు — ఇది సమాజాన్ని, ఆరోగ్య వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే ప్రజారోగ్య సంక్షోభం.
భారతదేశంలో ఇది వేగంగా విస్తరిస్తున్నది. నిద్ర, ఆహారం, శారీరక శ్రమ, జీవనశైలి అన్నింటినీ కలిపిన సంక్లిష్ట సమస్య ఇది. అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య సంస్థల నివేదికల ప్రకారం, ఇది ఒక “నిశ్శబ్ద మహామారి”గా అభివర్ణించబడుతోంది.
ప్రస్తుత గణాంకాలు & సూచికలు:
భారతదేశంలో ఊబకాయులతో బాధపడుతున్న వారి సంఖ్య 25 కోట్లకు పైగా (2024 NCD రిపోర్టు ప్రకారం)
పెరుగుతున్న వార్షిక వృద్ధి రేటు 4.2% (urban) & 2.8% (rural)
పిల్లల ఊబకాయం 14.4 మిలియన్లు (WHO, 2023)
ప్రపంచ స్థాయిలో స్థానం భారతదేశం — 3వ స్థానం (ఊబకాయుల సంఖ్యలో)
సగటు BMI పురుషులు 23.9 (ఇది గరిష్ఠ పరిమితికి సమీపం)
సగటు BMI మహిళలు 24.5 (దరికొచ్చే ప్రమాదం వద్ద)
ఊబకాయానికి కారణాలు:
- ఆహారపు అలవాట్లు
ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్, జంక్ ఫుడ్స్, మధుర పానీయాలు అధికంగా తీసుకోవడం
తరచూ భోజనం చేయడం (frequent snacking)
నెమ్మదిగా హాజరైన కుటుంబ భోజనాల బదులు, త్వరిత ఆహారం - శారీరక శ్రమలేమి
sedentary lifestyle: డెస్క్-జాబ్స్, ట్రావెల్-డిపెండెంట్ లైఫ్
క్రీడలు, శారీరక కార్యాచరణలు తగ్గిపోవడం - మానసిక ఒత్తిడి & నిద్రలేమి
మానసిక ఒత్తిడితో ‘emotional eating’ పెరగడం
నిద్ర తక్కువైతే హార్మోన్ల అసమతుల్యత, బరువు పెరగడం - హార్మోనల్ & జన్యు కారణాలు
కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు (PCOD, hypothyroidism) కూడా కారకాలు కావచ్చు
వంశపారంపర్యం ద్వారా వచ్చే ప్రభావం
ప్రభావిత రంగాలు మరియు వర్గాలు:
మహిళలు:
గర్భధారణ అనంతరం శరీరంలో మార్పులు
గృహిణులలో శారీరక శ్రమ తగ్గిపోవడం
ఉద్యోగస్తులు:
రోజంతా కూర్చునే జీవనశైలి
బిజీ షెడ్యూల్స్ వల్ల వ్యాయామానికి సమయం లేకపోవడం
పిల్లలు:
మొబైల్, టీవీ, వీడియో గేమ్స్ వల్ల physical activity తక్కువ
స్కూల్ మెనూస్లో పోషకాహారం లేకపోవడం
ఆరోగ్యపరమైన ప్రమాదాలు:
హృదయ సంబంధిత వ్యాధులు (హార్ట్ ఎటాక్, స్ట్రోక్)
టైప్ 2 డయాబెటిస్
హై బ్లడ్ ప్రెషర్
పాలిసిస్టిక్ ఒవరీ సిండ్రోమ్ (PCOS)
నిద్రలేమి (Sleep apnea)
ఆర్థరైటిస్
పురుష, మహిళల ప్రధాన సమస్యలు
క్యాన్సర్ రిస్క్ పెరుగుదల (బ్రెస్ట్, కలోన్ మొదలైనవి)
ఆర్థిక ప్రభావం:
వ్యక్తిగతంగా మెడికల్ ఖర్చులు పెరగడం
ఆరోగ్య బీమా పేమెంట్స్ పై ప్రభావం
కంపెనీలు ఉత్పాదకత కోల్పోవడం (అనారోగ్య సెలవులు, లో ఎనర్జీ లెవల్స్)
ప్రభుత్వ ఆరోగ్య వ్యయాల్లో భారంగా మారే అవకాశం
పరిష్కార మార్గాలు:
వ్యక్తిగత స్థాయిలో:
- ప్రతి రోజు కనీసం 30 నిమిషాలు వ్యాయామం (నడక, యోగా, ఈజీ వర్కౌట్స్)
- ఆహార నియమాలు పాటించాలి – తక్కువ కొవ్వుతో, ఎక్కువ ఫైబర్తో కూడిన ఆహారం
- జాగ్రత్తగా మధ్యాహ్నం మరియు రాత్రి భోజనం చేయాలి – మితంగా, సమయానుసారంగా
- నిద్ర సరిగా పొందాలి – రోజుకు 7–8 గంటలు
వైద్య సలహా:
డైట్ న్యూట్రిషనిస్ట్ మార్గదర్శనం తీసుకోవడం
BMI మానిటరింగ్
ఆరోగ్య పరీక్షలు (Lipids, Blood Sugar) నిరంతరంగా చేయించుకోవడం
కుటుంబ స్థాయిలో:
కుటుంబం మొత్తం కలిసి ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి పాటించడం
పిల్లల అలవాట్లు మెరుగుపరచడం – స్క్రీన్ టైమ్ తగ్గించడంలో సహాయం
ప్రభుత్వ / సామాజిక స్థాయిలో:
ఆరోగ్యంపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం
స్కూళ్ళలో ఆరోగ్యబద్ధమైన భోజనాలు అందించడం
మునిసిపాలిటీలలో పార్కులు, వాకింగ్ ట్రాకులు అభివృద్ధి చేయడం
బాడీ షేమింగ్ లాంటి దుష్ప్రచారాలను నిరోధించటం.
చివరిగా ఏంటంటే
కూర్చునే కూర్చునే కాలం గడిచింది,
కొవ్వు బిగిసిన బట్టల కింద దాగింది!
నడక మరిచిన కాలాలు వచ్చాయి,
నిబంధనలే లేని జీవనశైలి పచ్చాయి!
ఒకప్పటి అన్నపూర్ణ – పచ్చిమామిడిని,
ఇప్పుడు చెత్త బర్గర్కి జెండా పట్టింది!
సొగసైన ఆరోగ్యం కాసేలా మారిందీ,
జంక్ ఫుడ్తో జీర్ణం జలజలమయమైంది!
శరీరం మిగిలింది, శ్రమ తప్పిపోయింది,
నిత్యం బటన్ నొక్కే చేతులు అలసిపోయింది!
వాకింగ్ ట్రాక్కి దారి తెలీదు మనకు,
వీటా గడిపే మల్టీ స్క్రీన్లే చాలు అనుకునెకు!
కలలోనైనా వ్యాయామం చేద్దామంటే,
కాఫీ కప్పు ముందే ఎదురుగా నిలుస్తుంది!
“ఎక్కడికి వెళ్తావు?” అన్నట్టు అడుగుతుంది,
“బరువు పెరగడం కూడా జీవితం” అంటుంది!
పిల్లాడు మొబైల్తో మాటలాడుతున్నాడు,
ఆటల బాట వదిలి ఆప్స్తో ఆడుతున్నాడు!
బాల్యం తిండిలాంటి తీపి కాలం కాదు ఇక,
బెల్లం బదులు పెప్సీకి దాసోహమైపోయింది మన బిడ్డ!
మొహం ఉప్పొంగితే షుగర్కి దారి,
చతురంగంగా వస్తున్నది క్యాలరీ పరిమళం!
హార్ట్, ప్రెషర్, డయాబెటిస్ గుమికూడిన వీధి,
వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా విస్తరిస్తున్నది దీని నీడ!
నన్ను నీడలా తీసుకుంటే, నేను భరించను,
నీ బరువే నేనైపోతే, నా శ్వాసలు రక్షించలేను!
ఆరోగ్యమే అస్త్రం, శ్రమే నీ ఆయుధం,
వెనక్కి అడుగు వేయ్ – ఈ బరువు జీవితం తుది ఘట్టం!
చిన్న నడకే మొదలు, శరీరానికి నయమే,
పళ్ళు, కూరగాయలే పోషకబలం – తృప్తినిచ్చే!
ఆలస్యం వదిలే ఆరంభమే శ్రేయస్సు,
అరచేతిలో ఆరోగ్యాన్ని గెలుచుకునే ప్రయత్నమే విజయపథం!
ఊబకాయం — శరీరం మీద భారమే కాదు,
అనేక అనారోగ్యాల్ని పిలిచే తలుపు కూడా!
కాలం ఇంకా ఉంది, మారుదాం బాటను,
ఆరోగ్యమే లక్ష్యంగా ఎత్తుదాం జెండాను!
ముగింపు:
ఊబకాయం అనేది మన శరీరాన్ని కాదు — మనం ఎలా జీవిస్తున్నామో దానికి అద్దం వంటిది. జీవనశైలిలో మార్పులు, ఆహార నియమాలు, మరియు మానసిక ఆరోగ్యం పట్ల శ్రద్ధ పెట్టడం ద్వారా మనం ఈ సమస్యను తగ్గించవచ్చు. ఇది వ్యక్తిగత బాధ్యత మాత్రమే కాదు — కుటుంబం, సమాజం మరియు ప్రభుత్వం సమిష్టిగా కలిసిరావాల్సిన సమయమిది.
“ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం” అని నమ్మి, ఆరోగ్యకరంగా జీవిద్దాం – ఊబకాయం నుండి విముక్తి పొందుదాం!
(వ్యాస రచయిత ప్రముఖ ఫార్మసిస్ట్)