మహిళ + ఇ బి సి = బీహార్ సునామీ
(నవీన్ పెద్దాడ)
2025 బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికల ఫలితాలు రాష్ట్ర రాజకీయ చరిత్రలో ఒక నూతన అధ్యాయాన్ని లిఖించాయి. ఇది కేవలం ఒక ఎన్నికల విజయం కాదు, ఇది ఒక రాజకీయ సునామీ. ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA) కూటమి, ఊహలకు అందని రీతిలో చారిత్రక విజయాన్ని నమోదు చేసింది.
మొత్తం 243 స్థానాలకు గాను, ఎన్డిఎ కూటమి 200కు పైగా సీట్లను (సుమారు 203-207) కైవసం చేసుకుంది. ఇది 2010లో సాధించిన 206 సీట్ల రికార్డును బద్దలు కొట్టింది. మరోవైపు, తేజస్వి యాదవ్ నేతృత్వంలోని మహాఘట్బంధన్ (MGB) కేవలం 40 నుండి 46 స్థానాలకు కుప్పకూలింది. 2020 ఎన్నికల్లో 110 సీట్లు గెలిచిన MGB, ఈసారి ఘోర పరాజయాన్ని చవిచూసింది.
ఎన్డిఎ విజయం మూడు స్తంభాలపై ఆధారపడి ఉంది. భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP) సుమారు 91 స్థానాలు గెలుచుకుని అతిపెద్ద ఏకైక పార్టీగా అవతరించింది. ప్రధాని మోదీ ‘గ్యారెంటీ’ బలంగా పనిచేసింది.
అయితే, ఈ ఎన్నికల అసలు హీరో ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్. 2020 ఎన్నికలలో కేవలం 43 స్థానాలకు పడిపోయిన ఆయన జనతా దళ్ (యునైటెడ్), ఈసారి 81 స్థానాలకు ఎగబాకింది. 20 ఏళ్ల పాలన తర్వాత కూడా, నితీష్ కుమార్ ఒక ‘ఫీనిక్స్’ పక్షిలా తిరిగి నిలబడ్డారు.
మూడవది, చిరాగ్ పాశ్వాన్ (LJP-RV). 2020లో ‘స్పాయిలర్’ పాత్ర పోషించిన ఆయన, ఈసారి ఎన్డిఎలో భాగంగా 22 సీట్లు గెలిచి, కూటమి విజయానికి బలమైన మద్దతు ఇచ్చారు.
ఈ ఫలితాలు తేజస్వి యాదవ్కు రాజకీయంగా పెద్ద దెబ్బ. 2020లో 75 సీట్లతో అతిపెద్ద పార్టీగా ఉన్న రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ (RJD), ఈసారి కేవలం 26-31 సీట్లకు పరిమితమైంది. కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రదర్శన మరింత దయనీయంగా ఉంది. 61 స్థానాల్లో పోటీ చేసి, కేవలం 5 స్థానాలు గెలుచుకుంది. ఇది MGB కూటమికి బలం కాకుండా, భారంగా పరిణమించింది.
ఈ చారిత్రక విజయానికి ప్రధాన కారణం మహిళా ఓటర్లు. 1951 తర్వాత బీహార్లో ఇదే అత్యధిక ఓటింగ్ శాతం (67.13%). మహిళల పోలింగ్ 71.78%గా నమోదైంది. పురుషుల పోలింగ్ కేవలం 62.98%గా ఉంది.
తేజస్వి యాదవ్ “ప్రతి కుటుంబానికి ఒక ప్రభుత్వ ఉద్యోగం” అంటూ ‘ఆశ’ను అమ్మివేయాలని చూశారు. కానీ, ఓటర్లు, ముఖ్యంగా మహిళలు, ‘ఆచరణ’కు ఓటు వేశారు. నితీష్ కుమార్ ఇప్పటికే అందించిన సంక్షేమం వారిని ఆకట్టుకుంది. ‘జీవిక’ స్వయం సహాయక బృందాలు , మహిళలకు నేరుగా ₹10,000 ఆర్థిక సహాయం వంటి పథకాలు NDA వైపు బలమైన మొగ్గుకు కారణమయ్యాయి. RJD పాలన నాటి ‘జంగిల్ రాజ్’ భయాలు, శాంతిభద్రతల అంశం కూడా మహిళల ఓటింగ్ను ప్రభావితం చేశాయి.
చీలిపోయిన ప్రతిపక్ష ఓటు
MGB ఓటమికి ‘డబుల్ స్పాయిలర్’ ప్రభావం మరో కారణం. రాజకీయ వ్యూహకర్త ప్రశాంత్ కిషోర్ (JSP) పార్టీ సుమారు 3.5% ఓట్లను చీల్చింది. ఈ ఓట్లు ప్రధానంగా MGBకి రావాల్సిన ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఓట్లు.
అదేవిధంగా, అసదుద్దీన్ ఒవైసీ (AIMIM) 6 సీట్లు గెలుచుకుంది. సీమాంచల్ ప్రాంతంలో ఇది MGB సాంప్రదాయ ముస్లిం ఓటు బ్యాంకును దెబ్బతీసింది. ఈ రెండు పార్టీల కారణంగా ప్రతిపక్ష ఓటు బ్యాంకు విచ్ఛిన్నమై, NDA భారీ ఆధిక్యానికి మార్గం సుగమం అయ్యింది.
ఈ తీర్పు బీహార్ రాజకీయ నమూనాలో స్పష్టమైన మార్పును సూచిస్తుంది. లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్ కాలం నాటి ‘M-Y’ (ముస్లిం-యాదవ్) సమీకరణం పూర్తిగా విఫలమైంది. దానికి బదులుగా, నితీష్ కుమార్ నిర్మించిన ‘ME’ (మహిళ+EBC) కూటమి గెలిచింది.
1970లలో కర్పూరీ ఠాకూర్ EBC రాజకీయాలకు పునాది వేశారు. 1990లలో లాలూ ‘సామాజిక్ న్యాయ్’ నినాదం ఇచ్చారు. 2005 నుండి నితీష్ కుమార్ ‘సుశాసన్’ (సుపరిపాలన) నమూనాను అమలు చేస్తున్నారు. 2025 తీర్పు, కుల గుర్తింపు రాజకీయాల నుండి ‘లబ్ధిదారు’ (Labharthi) రాజకీయాలకు బీహార్ మారుతోందని స్పష్టం చేసింది.
ఈ ఫలితాలు జాతీయ రాజకీయాలకు స్పష్టమైన సందేశం పంపుతున్నాయి. 2024 లోక్సభ ఫలితాల తర్వాత, ఈ విజయం NDA కూటమికి కొత్త ఊపునిచ్చింది. ప్రతిపక్ష INDIA కూటమి వ్యూహాత్మకంగా విఫలమైంది. RJD వంటి బలమైన ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా, జాతీయ కూటముల మద్దతు లేకుండా ఒంటరిగా గెలవలేవని ఈ తీర్పు నిరూపించింది. JD(U), LJP(RV) వంటి పార్టీల మనుగడ, జాతీయ కూటములతో పొత్తు పెట్టుకోవడంపైనే ఆధారపడి ఉందని స్పష్టమైంది.
మొత్తం మీద, బీహార్ ప్రజలు భవిష్యత్తు ‘వాగ్దానాల’ కంటే, వర్తమాన ‘డెలివరీ’కి పట్టం కట్టారు. ‘ఉద్యోగం’ ఆశల కంటే, ‘సంక్షేమం’ అందించిన స్థిరత్వానికే వారు ఓటు వేశారు.
(వ్యాస రచయిత ప్రముఖ జర్నలిస్ట్)