భారత టెక్నాలజీ రంగంలో సరికొత్త అధ్యాయం

విశాఖలో గూగుల్ AI హబ్
భారత్ డిజిటల్ సార్వభౌమత్వానికి ప్రతీక
(నవీన్ పెద్దాడ)
భారత టెక్నాలజీ రంగంలో ఒక చరిత్రాత్మక అధ్యాయం మొదలైంది. టెక్ దిగ్గజం గూగుల్, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నంలో ఒక భారీ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) హబ్ ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.

రాబోయే ఐదేళ్లలో (2026-2030) సుమారు $15 బిలియన్ల పెట్టుబడితో ఈ ప్రాజెక్ట్ రూపుదిద్దుకోనుంది. అమెరికా బయట గూగుల్ ఏర్పాటు చేస్తున్న అతిపెద్ద ఏఐ హబ్ ఇదే కావడం విశేషం. ఈ బృహత్ ప్రణాళికలో అదానీ గ్రూప్, భారతీ ఎయిర్‌టెల్ సంస్థలు కీలక భాగస్వాములుగా చేరాయి. గూగుల్ సీఈఓ సుందర్ పిచాయ్ ఈ ప్రాజెక్ట్‌ వివరాలను మంగళవారం మధ్యాహ్నం ప్రకటిస్తూ ఇది ఒక “చరిత్రాత్మక అభివృద్ధి”గా అభివర్ణించారు.

ఈ ప్రాజెక్ట్ కేవలం ఒక డేటా సెంటర్ నిర్మాణం కాదు, ఇది ఒక సంపూర్ణ టెక్నాలజీ వ్యవస్థ. ఇందులో మూడు ప్రధాన విభాగాలు ఉన్నాయి. మొదటిది, గిగావాట్ స్థాయి కంప్యూటింగ్ సామర్థ్యం గల అత్యాధునిక డేటా సెంటర్ క్యాంపస్. డీప్ లెర్నింగ్, ఏఐ మోడల్ శిక్షణకు అవసరమైన శక్తివంతమైన TPU, GPU కంప్యూటింగ్ వసతులను ఇది అందిస్తుంది.

అత్యాధునిక డేటా సెంటర్ (ఒక భారీ డిజిటల్ మెదడు) దీన్ని ఒక భారీ లైబ్రరీ లేదా ఒక శక్తివంతమైన మెదడుగా ఊహించుకోండి. మనం రోజూ వాడే గూగుల్ సెర్చ్, యూట్యూబ్, జీమెయిల్ వంటి వాటికి సంబంధించిన సమాచారం అంతా ఎక్కడో ఒకచోట భద్రపరచాలి కదా! ఆ భద్రపరిచే ప్రదేశమే ఈ డేటా సెంటర్ ఏం చేస్తుంది?: ఇది కేవలం సమాచారాన్ని దాచిపెట్టడమే కాదు, దాన్ని చాలా వేగంగా ప్రాసెస్ చేస్తుంది. ఉదాహరణకు, మీరు గూగుల్‌లో ఏదైనా వెతికినప్పుడు, సెకన్లలోనే ఫలితాలు ఎలా వస్తాయి? ఈ డేటా సెంటర్‌లోని శక్తివంతమైన కంప్యూటర్ల వల్లే అది సాధ్యం.

TPU, GPU అంటే?: ఇవి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) కోసం ప్రత్యేకంగా తయారుచేసిన సూపర్-ఫాస్ట్ కంప్యూటర్ చిప్స్. ఒక సాధారణ కంప్యూటర్‌కూ, దీనికీ ఉన్న తేడా ఏమిటంటే, ఇవి మనుషుల్లా ఆలోచించడం, నేర్చుకోవడం, సమస్యలను పరిష్కరించడం వంటి పనులను చాలా వేగంగా చేస్తాయి. ఈ శక్తితోనే కొత్త కొత్త ఏఐ టెక్నాలజీలను తయారుచేస్తారు.

ఇంకా సరళంగా చెప్పాలంటే: విశాఖలో ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన కంప్యూటర్లతో ఒక “డిజిటల్ బ్రెయిన్” ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. దీనివల్ల మనకు ఇంటర్నెట్ సేవలు వేగంగా అందడమే కాకుండా, భారతదేశంలోనే కొత్త ఏఐ టెక్నాలజీలు పుట్టుకొస్తాయి.

రెండవది, విశాఖ తీరంలో ఒక కొత్త అంతర్జాతీయ సబ్‌సీ కేబుల్ గేట్‌వే ఏర్పాటు. దీని ద్వారా విశాఖపట్నం ప్రపంచంతో నేరుగా అనుసంధానం అవుతుంది. ప్రస్తుతం దేశంలో ఇంటర్నెట్ ట్రాఫిక్ ఎక్కువగా ముంబై, చెన్నై గేట్‌వేలపై ఆధారపడి ఉంది. విశాఖలో కొత్త గేట్‌వే రావడం వల్ల దేశ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు మరింత పటిష్ఠం, సురక్షితం అవుతాయి.

అంతర్జాతీయ సబ్‌సీ కేబుల్ గేట్‌వే (సముద్ర గర్భంలో ఇంటర్నెట్ రహదారి) ఇంటర్నెట్‌ను ప్రపంచ దేశాలను కలిపే ఒక పెద్ద రహదారుల నెట్‌వర్క్‌గా భావించండి. ఈ రహదారులలో అత్యంత ముఖ్యమైనవి సముద్రం కింద నుంచి వెళ్లే ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్స్. వీటి ద్వారానే ఒక దేశం నుంచి మరో దేశానికి ఇంటర్నెట్ డేటా ప్రయాణిస్తుంది. గేట్‌వే అంటే?: ఈ సముద్ర గర్భంలోని ఇంటర్నెట్ రహదారి, భూమి మీదకు వచ్చి మన దేశంలోని నెట్‌వర్క్‌కు కలిసే ప్రదేశమే “గేట్‌వే”. ఇది ఒక అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం లాంటిది. విమానాలు వచ్చి ల్యాండ్ అయినట్లు, ఇక్కడ ఇంటర్నెట్ డేటా వచ్చి మన దేశంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.

విశాఖలో ఎందుకు?: ఇప్పటివరకు మన దేశానికి ఇలాంటి ప్రధాన గేట్‌వేలు ముంబై, చెన్నైలలో మాత్రమే ఉన్నాయి. అంటే, దేశంలోని ఇంటర్నెట్ ట్రాఫిక్ అంతా ఈ రెండు నగరాల మీదనే ఆధారపడి ఉంది. ఒకవేళ అక్కడ ఏదైనా సమస్య వస్తే, దేశవ్యాప్తంగా ఇంటర్నెట్ వేగం తగ్గిపోవచ్చు. విశాఖలో మూడో గేట్‌వే రావడం వల్ల, మన ఇంటర్నెట్ వ్యవస్థకు మరో పెద్ద ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఏర్పడుతుంది. ఇది మన డిజిటల్ భద్రతను, వేగాన్ని పెంచుతుంది.[1, 2]
సరళంగా చెప్పాలంటే: విశాఖపట్నం ఇప్పుడు ప్రపంచ ఇంటర్నెట్ పటంలో ఒక కొత్త అంతర్జాతీయ జంక్షన్‌గా మారుతోంది. దీనివల్ల మన దేశ ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ మరింత బలంగా, వేగంగా, సురక్షితంగా తయారవుతుంది.

మూడవది, హరిత ఇంధన వసతులు. ఈ భారీ ప్రాజెక్ట్‌కు అవసరమైన విద్యుత్‌ను పూర్తిగా పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల ద్వారానే ఉత్పత్తి చేస్తారు. ఇందుకోసం కొత్త ట్రాన్స్‌మిషన్ లైన్లు, సౌర, పవన విద్యుత్ ప్లాంట్లు, ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థలను నిర్మిస్తారు. హరిత ఇంధన వసతులు (పర్యావరణానికి మేలు చేసేవిద్యుత్)ఈ భారీ డేటా సెంటర్ పనిచేయడానికి ఒక చిన్న నగరానికి సరిపడా విద్యుత్ అవసరం. అంత విద్యుత్‌ను బొగ్గు వంటి వాటితో ఉత్పత్తి చేస్తే పర్యావరణానికి చాలా నష్టం జరుగుతుంది. అందుకే, ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు అవసరమైన కరెంటును పూర్తిగా పర్యావరణహితమైన మార్గాల్లోనే తయారుచేస్తారు.

ఎలా ఉత్పత్తి చేస్తారు?: సూర్యరశ్మి నుంచి (సోలార్ ప్యానెళ్లు), గాలి నుంచి (పవన విద్యుత్ యంత్రాలు) విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తారు.

నిల్వ ఎలా?: సూర్యుడు లేనప్పుడు, గాలి వీచనప్పుడు కూడా విద్యుత్ సరఫరా ఆగకుండా ఉండేందుకు, ఉత్పత్తి అయిన కరెంటును పెద్ద పెద్ద బ్యాటరీలలో నిల్వ చేస్తారు.

ప్రయోజనం: దీనివల్ల ఈ ప్రాజెక్ట్ పర్యావరణానికి ఎలాంటి హాని కలిగించదు. ఇది కాలుష్యాన్ని తగ్గించి, మన భవిష్యత్ తరాలకు మేలు చేస్తుంది.

సరళంగా చెప్పాలంటే: ఈ టెక్నాలజీ హబ్ తన పనికోసం ప్రకృతికి హాని కలిగించకుండా, సూర్యుడు, గాలి వంటి సహజ వనరుల నుంచి స్వయంగా విద్యుత్‌ను తయారు చేసుకుంటుంది. ఇది అభివృద్ధికి, పర్యావరణ పరిరక్షణకు మధ్య ఒక చక్కటి సమతుల్యత.

ఈ ప్రాజెక్ట్ విజయంలో ముగ్గురు భాగస్వాముల పాత్ర స్పష్టంగా నిర్వచించారు. అదానీ గ్రూప్ అనుబంధ సంస్థ అదానీకనెక్స్, ఏఐ డేటా సెంటర్ల భౌతిక నిర్మాణ బాధ్యతను తీసుకుంది. ప్రాజెక్ట్‌కు అవసరమైన హరిత ఇంధన వ్యవస్థలను కూడా ఇదే సంస్థ అభివృద్ధి చేస్తుంది.

భారతీ ఎయిర్‌టెల్, దేశవ్యాప్త డిజిటల్ అనుసంధానాన్ని నిర్మిస్తుంది. గూగుల్ సబ్‌సీ కేబుల్స్ కోసం అత్యాధునిక కేబుల్ ల్యాండింగ్ స్టేషన్ (CLS), నగరంలో, నగరాల మధ్య హై-స్పీడ్ ఫైబర్ నెట్‌వర్క్‌ను ఎయిర్‌టెల్ ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఈ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం వల్ల గూగుల్ తన ప్రధాన సాంకేతికతపై దృష్టి పెట్టగలుగుతుంది.

ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి సంపూర్ణ మద్దతు లభించింది. ఇది ‘వికసిత భారత్ 2047’ లక్ష్యానికి, ‘అందరికీ ఏఐ’ (AI for All) దార్శనికతకు అనుగుణంగా ఉందని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రశంసించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం గూగుల్ కోరిన ప్రత్యేక పన్ను ప్రోత్సాహకాలను అందించేందుకు, ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చొరవతో కేంద్ర ప్రభుత్వం జాతీయ డేటా సెంటర్ పాలసీలో మార్పులు చేసింది. ఇది పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో ప్రభుత్వాల చిత్తశుద్ధిని చూపుతుంది.

ఈ పెట్టుబడి ఆంధ్రప్రదేశ్ భవిష్యత్తును మార్చనుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను “ఏఐ సిటీ వైజాగ్” కార్యక్రమానికి పునాదిగా భావిస్తోంది. దీని ద్వారా ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా సుమారు 1.8 లక్షల ఉద్యోగాలు వస్తాయని అంచనా. రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తికి (GSDP) ఏటా ₹10,518 కోట్లు అదనంగా చేకూరుతుందని భావిస్తున్నారు. ఈ హబ్ చుట్టూ ఏఐ, క్లౌడ్ కంపెనీలతో ఒక కొత్త టెక్నాలజీ క్లస్టర్ ఏర్పడుతుంది. ఇది రాష్ట్రంలోని యువతకు స్థానికంగానే ఉన్నత ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించి, ‘బ్రెయిన్ డ్రెయిన్’ సమస్యను నివారిస్తుంది.

గూగుల్ ఏఐ హబ్ కేవలం ఒక పెట్టుబడి కాదు. ఇది భారత డిజిటల్ సార్వభౌమత్వాన్ని పటిష్ఠం చేసే ఒక వ్యూహాత్మక అడుగు. ఈ ప్రాజెక్ట్ విశాఖపట్నం రూపురేఖలను మార్చడమే కాకుండా, ప్రపంచ ఏఐ రంగంలో భారతదేశాన్ని ఒక శక్తివంతమైన కేంద్రంగా నిలబెడుతుంది.

(వ్యాస రచయిత సీనియర్ జర్నలిస్ట్)