పంతమా? పదవా?
(నవీన్ పెద్దాడ)
మాజీ ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి రాజకీయంగా ఒక క్లిష్టమైన కూడలిలో నిలబడ్డారు. ఆయన ముందు రెండే దారులున్నాయి. ఒకటి పంతానికి ప్రతీక, మరొకటి పదవికి రక్ష. సెప్టెంబరు 18 న ప్రారంభం కానున్న అసెంబ్లీ సమావేశాలకు హాజరైతే, ప్రతిపక్ష హోదా ఇవ్వలేదన్న అవమానాన్ని దిగమింగి, పంతం వదులుకున్నట్టు అవుతుంది. హాజరు కాకపోతే, రాజ్యాంగ నిబంధనల ప్రకారం పులివెందుల ఎమ్మెల్యే పదవికే ప్రమాదం వస్తుంది. ఈ రెండింటిలో ఆయన దేన్ని ఎంచుకుంటారన్నది ఇప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో అత్యంత ఆసక్తికరమైన చర్చ.
పంతానికి కారణం: ఇటీవలి ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ 11 స్థానాలకే పరిమితమైంది. శాసనసభ నిబంధనల ప్రకారం, ప్రధాన ప్రతిపక్ష హోదాకు అవసరమైన 10 శాతం (18 మంది) సభ్యుల బలం ఆ పార్టీకి లేదు. దీంతో స్పీకర్ ఆ హోదాను నిరాకరించారు. ఇది ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేయడమేనని, తమ గొంతు నొక్కే ప్రయత్నమని జగన్ తీవ్రంగా విమర్శించారు. గౌరవం లేని సభలో అడుగుపెట్టేది లేదని, ప్రజాక్షేత్రమే తమ అసలైన వేదిక అని ప్రకటించి, అసెంబ్లీ సమావేశాలను బహిష్కరించారు. ఇది ఆయన రాజకీయ పంతం. తన ఓటమిని అంగీకరించలేదనో, అధికార పక్షంపై తన నిరసనను బలంగా వినిపించాలనో తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం, ఆయన కార్యకర్తలకు ఒక బలమైన సందేశాన్ని పంపింది.
పదవికి రాజ్యాంగ గండం: అయితే, ఈ రాజకీయ పంతానికి రాజ్యాంగం ఒక గడువు పెట్టింది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 190(4) ప్రకారం, సభ అనుమతి లేకుండా ఒక సభ్యుడు వరుసగా 60 సమావేశ దినాలు గైర్హాజరైతే, ఆ సభ్యుడి స్థానాన్ని ఖాళీగా ప్రకటించే అధికారం సభకు ఉంటుంది. అంటే, జగన్ తన బహిష్కరణను ఇలాగే కొనసాగిస్తే, ఆయన తన శాసనసభ్యత్వానికే దూరం కావాల్సి వస్తుంది. ఇది కేవలం ప్రతిపక్ష హోదా కోల్పోవడం కన్నా చాలా పెద్ద రాజకీయ నష్టం. పులివెందుల ప్రజలు తనపై ఉంచిన నమ్మకాన్ని, ఇచ్చిన తీర్పును కూడా అగౌరవపరిచినట్టు అవుతుంది.
రాజకీయ పంతాలు, వ్యూహాలు పరిస్థితులను బట్టి మారవచ్చు. కానీ, రాజ్యాంగ నిబంధనలు శాశ్వతం. పంతం కోసం పదవిని పణంగా పెట్టడం రాజకీయంగా ఆత్మహత్యాసదృశం. శాసనసభాపక్ష నేతగా సభకు దూరంగా ఉండటం, మిగిలిన పది మంది ఎమ్మెల్యేల నైతిక స్థైర్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. అసెంబ్లీ అనేది ప్రభుత్వ తప్పులను, విధానాలను అధికారికంగా ప్రశ్నించడానికి, ప్రజల వాణిని వినిపించడానికి ప్రతిపక్షానికి లభించే అతిపెద్ద వేదిక. దాన్ని వదులుకోవడం అంటే, ప్రత్యర్థికి పూర్తి స్వేచ్ఛ ఇచ్చినట్టే.
అందువల్ల, జగన్ ముందున్నది సంక్లిష్టమైన ఎంపికే అయినా, అంతిమ నిర్ణయం స్పష్టంగానే కనిపిస్తోంది. పంతం కన్నా పదవిని, రాజకీయ ఉనికిని కాపాడుకోవడానికే ఆయన మొగ్గు చూపే అవకాశం వుంది. ఆయన అసెంబ్లీకి తిరిగి రావడం అనివార్యం.
అయితే, ఈ పునరాగమనాన్ని ఓటమిగా కాకుండా, ప్రజాస్వామ్యాన్ని గౌరవిస్తూ, సభ లోపల పోరాటాన్ని కొనసాగించే వ్యూహాత్మక ఎత్తుగడగా ఎలా ప్రచారం చేసుకుంటారన్నదే ఇప్పుడు కీలకం. ఆయన రాకతో, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో అసలైన రాజకీయ సమరానికి తెరలేవనుంది.
(వ్యాస రచయిత సీనియర్ జర్నలిస్ట్)